Alto Adige

Dit Noord-Italiaanse wijngebied ligt aan de zuidelijke voet van Tirol, grenzend aan Oostenrijk. En is bij de wintersporters onder ons beter bekend als Sud-Tirol. Er heerst een alpenklimaat, met zeer koude winters en zeer warme zomers. De temperaturen in juli en augustus horen vaak tot de hoogste binnen Italië.

Het gebied hoort pas sinds het eind van de Eerste Wereldoorlog bij Italië. Dat is goed te merken aan de taal, de keuken en ook de druivensoorten.

Centrum van het gebied is de stad Bolzano. Daar komen de twee belangrijkste rivieren, de Adige en de Isarco, bij elkaar. De valleien van deze rivieren vormen de basis voor de wijnbouw in dit gebied; een andere plek is vrijwel onmogelijk, omdat het hier te bergachtig is. Het gebied kent ook een aantal subzones: Colli di Bolzano, Lago di Caldaro, Meranese, Santa Maddalena, Terlano, Valle Isarco en Valle Venosta.

De provincie Bolzano met zijn unieke microklimaat kan opscheppen dat het een van de meest historische wijnbouwgebieden van Europa is, zo ontdekten de Romeinen juist daar de voordelen van het bewaren van wijn op houten vaten in plaats van in aardewerken amforen. De regio is bezaaid met kloosters van verschillende ordes, die een pleisterplaats boden (en soms nog steeds bieden) voor pelgrimages naar Rome. Vlak voor of vlak na het nemen van de Brennerpas konden de gelovigen op krachten komen, uiteraard met een glas wijn. Zo bleef zelfs in de middeleeuwen de wijnbouw in de Alto Adige levend.

De bodem bestaat over het algemeen uit een morene-onderlaag met gravel en zand. De wijngaarden liggen tussen de twee- en zeshonderd meter hoog; soms nog hoger. Er heerst een alpenklimaat, met zeer koude winters en zeer warme zomers. De temperaturen in juli en augustus horen zelfs vaak tot de hoogste binnen Italië. Experts zijn het er dan ook over eens dat met name witte druiven hier floreren. Historisch ligt er echter een nadruk op rood. De autochtone schiava en lagrein bieden dan ook karaktervolle wijnen, maar wit wordt steeds meer aangeplant. Men vindt in het gebied de autochtone traminer, internationale variëteiten als chardonnay, pinot gris en sauvignon blanc, maar met name veel van oorsprong Oostenrijks-Duitse druiven als sylvaner, kerner, veltliner en muller thurgau.

Rond de 95% van de druiven wordt gecultiveerd onder DOC-regulatie, het hoogst percentage in Italië. Toch heeft de Alto Adige niet het hoogste percentage DOC-wijnen, omdat de plaatselijke producenten zo'n strenge selectie in de kelders maken dat maar 2/3 van de wijnen het DOC-label dragen. De rest wordt gedeclassificeerd tot Vino di Tavola.