Vin Santo Valdicchiana

Een gebied gelegen in de provincies Sienna en Arezzo. Eigenlijk tussen de Chianti en de Montepulciano is dit een gebied uiterst geschikt voor wijnen die in die stijl liggen. Niet verrassend dan ook dat hier een prachtige Vin Santo vandaan komt.

Vin Santo betekent letterlijk "heilige wijn". Er zijn verschillende verklaringen over waarom de wijn deze naam draagt. In bepaalde gedeelten van Toscana werd de wijn gebruikt in de ceremonie van de heilige communie, andere beweren dat dit gebruik pas na de naam is gekomen. Een interessante legende beweerd dat een heilige in de 14e eeuw verschillende pest patiënten wist te genezen door ze de zoete wijn te laten drinken die eerst gezegend was tijdens de mis. Hoe het ook zij, de wijn staat nog steeds bekend als wijn van vriendschap en gastvrijheid, een cadeau gegeven fles is een teken van respect.

De wijn wordt in de basis gemaakt van malvasia en trebbiano. Of, in de zeldzamere rose-versie genaamd Occhio de Perniche, van sangiovese en malvasia nere. Naast deze basisdruiven zijn alle andere witte druivensoorten uit Toscane toegestaan, zolang het geen aromatische druiven betreft.

Tegenwoordig wordt veel Vin Santo op industriële wijze binnen 4 maanden gemaakt. Gelukkig zijn er uitzonderingen. Dan worden op traditionele stromatten de druiven op een goed geventileerde plaats 2-6 maanden ingedroogd, vervolgens volgt er de persing. De gisting van deze geconcentreerde wijn laat men op natuurlijke wijze tot stilstand komen om de wijn vervolgens in kleine vaatjes genaamd carratelli te laten rijpen. Deze vaatjes waren vroeger altijd van kastanjehout maar zelfs bij de traditionelere producenten ziet men een omslag naar eiken. De vaatjes worden luchtdicht ingesmeerd met was en niet bijgevuld. De wijn ondergaat zo altijd oxidatieve en indrogingprocessen. Dit resulteert niet alleen in de stroperige structuur, de diepe amberachtige kleur, maar ook in de karakteristieke smaak die wat aan sherry doet denken. Dit hele proces duurt gemiddeld wel zo'n 4-6 jaar.

Binnen de traditionalisten zijn er sommige die zweren bij het rijpen op het sediment uit de caratelli van de Vin Santo die het jaar daarvoor op de markt is gekomen; een soort moeder gist is zo gecreëerd die ze dan ook madre noemen. Andere zweren bij bepaalde druivensoorten, maar de meeste traditionele producenten beweren toch dat het productie proces in het geval van Vin Santo boven de keuze van druivensoort gaat.